Rohang Kalam jeung Daluang

Nyiar Luang ti Papada Urang

Enclave

Posted by bujanggamanik dina Désémber 25, 2007

Ku Komarudin Sastradipoera

rumah1.jpgImah kolot kuring di pilemburan teu kaasup butut, sabab dijieunna tina batu, duduk jandéla. Di hareup rajeg tangkal jeruk. Deukeut sumur, pagupon pinuh ku japati. Kur-wok-wok, kur-wok-wok. Kitu dédéngéan kuring keur budak. Di tukang, kandang hayam, ngupuk. Nu jajangkar di dinya, nu kumupu di dinya kénéh, sumawonna nu nyileungleum. Campuh. Malah kandangna gé tara-tara acan ditutupkeun pantona. Sina ngemplong wé. Padahal hayam jaman harita mah hargana mahal, sabab kaasup langka ogé. Teu saminggu sakali kararaban dada mentona. Umumna mah, goréng hayam téh kaluarna ari lebaran, kariaan atawa usum tétélo.

Rata-rata imah di lembur kuring mah tara ieuh dipager. Imah tatangga beulah girang, kitu. Imah tatangga beulah hilir, kitu. Padahal duanaan gé kaasup beunghar pikeun ukuran jaman harita mah.

Nu leuwih narik kaayaan imah Aki Arinta. Tara ieuh ditulakan. Plung-plong. Jigana téh, mun aya embé atawa kebo mirajeunan hayang nyémah, teu kudu punten-punten acan. Atuh Aki Arintan gé, paling ngan ukur: “His, his, his!” cenah. Moal enya ari kudu molor saampar jeung sato mah. Kitu pokna téh.

Kungsi sorangan nanyakeun ka Aki Arinta harita. Naon sababna imahna tara ditulakan kawas kandang hayam kolot kuring. Ngajawana téh kalah malik nanya: “Naha maké kudu ditulakan?” Ih lain gé jawaban ari malik nanya mah.

Imah Ki Punduh, hareupun imah kolot, dipager ku baluntas. Tapi sarua baé. Teu aya pantoan. Nu dipalar téh pucuk baluntasna. Keur lalab. Lain fungsina pikeun perlindungan.

Di lembur kuring (baheula) gé sarua aya hukum adat. “Ulah mipit teu amit, ulah ngala teu ménta”. Tapi dina kasus pucuk baluntas, éta pasal bisa teu ditolih. Ku kituna, saha baé oknum nu ngaliwat hareupun imah Ki Punduh, sarta nganggap perlu mipit pucuk baluntas (hususna keur ubar bau kélék), nya pit wé mipit. Teu kudu amit, teu kudu ménta, sanajan Ki Punduh ngabedega di papanggéna.

Imah Kuwu Hurmat (masih kénéh aki) kacida pasakana. Nya gedong, nya lega. Ku pangjeueung saliwat mah geueuman. Meureun di jerona aya dedemit. Tapi mun urang asup ka jero, teu sing pikasieuneun.

Imah manten kuwu téh mémang dipager. Pagerna gé ku témbok. Tapi (tah ieu nu anéh téh) pager tembok téh teu luhur, kira-kira satuur kolot. Sanajan kuring sok rada hésé naékanana (da sok hayang kukudaan), tapi ku budak gé prinsipna mah bisa kataékan. Komo deui ku kolot. Diléngkahan wé.

Tangtu wé, éta imah Kuwu Hurmat téh teu dipasieup ku “kandang monyét” sagala, da kuwu jeneng gé teu dikepung ku pangawal. Kuring kungsi ogé nanya (bari sieun) ka éta Kuwu Hurmat (nu pernah aki téh). “Ku naon Aki teu dikawal?” Jawabna téh kalah malik nanya deui waé, “Naha maké kudu dijaga, kawas ka bangsat waé ka Aki téh?” Ti harita tara tatanya deui. Ginggiapeun. Pamingpin mah sok nyentak.

Salulusna samen Sakola Désa, kuring kudu nuluykeun ka Sekolah Rakyat Laki-laki di kota pangdeukeutna. Sakola kuring alus, ceuk ukuran mana waé. Dipager awi, malahan dipantoan. Tapi teu dikonci. Malah mah koncina gé leungit boa, da jongos sakola nu sakitu tulaténna téh teu kungsi katénjo mamawa konci.

Naon sababna dipager jeung dipantoan? Jawabna téh: “Nya ari Ujang hayang sabangku jeung kebo mah, pék waé,” témbal Ki Jongos Mitra bari ngaléos. Éta jawaban téh pikeun nerangkeun yén di kota kacamatan téh sok aya munding ngamuk alatan sieun dipeuncit jagal. Tapi kumaha waé ogé, éta jawaban leuwih “rasional” manan jawaban Aki Arinta jeung Kuwu Hurmat.

Carita di luhur (nu mirip dongéng) nyaritakeun jaman keur budak. Ayeuna mah kuring geus kolot. Jaman geus robah. Lain waé témbong tina pakéan, tapi ogé tina arsitéktur wangunan.

Geus puguh ari mobil mah. Mobil méwah ayeuna mah, kacana gé henteu transparan. Kudu wé dipulas ku rupa-rupa warna. Teu saeutik nu meredong pisan. Ari ti jero bisa nempo, ari ti luar mah bororaah. Nyao wawuh, nyao musuh, sarua wé teu kadeléh. “Kaca licik” ngaranna gé.

Kitu ogé imah-imah nu rajeg di kota-kota atawa sisi-sisi kota. Lain waé kacana poék mongkléng, apan kudu waé dibénténg. Malah mah aya nu lima méter pisan luhurna gé. Hamo bisa noong-noong acan.

Wangunan-wangunan nu dikerem kawas pangbérokan téh ngalambangkeun kacurigaan, kakuatan, kakawasaan, jeung harta nu leuwih luhur ti batur. Lantaran wangunan arsitéktur mana waé gé ngarupakeun hasil konsép, ide jeung ajén (values) nu dipuhit ku jelema nu ngadegkeunana, moal boa jiwa jeung kabudayaanana nu diagemna gé teu jauh ti kitu. Nya éta kabudayaan ékslusif jeung élitis, nu misahkeun manéh tina kamiskinan masarakat sabudeureunana.

Hiji wilayah, ékonomi atawa kabudayaan sabudeureunana sok disebut enclave dina basa Latén atawa Perancis mah. Wilayah, ékonomi atawa kabudayaan enclave, ceuk sakedétan mah, kawas balik deui ka jaman “manusa guha”, tapi motif jeung tujuanana béda.

Jigana mun Kuwu Hurmat aya kénéh dikieuna, ku ningali wangunan enclave saperti kitu tinangtu anjeunna bakal nyarios: “Naha kudu digubed-gubed ku bénténg, kawas nu gering waé?”

 

(Tina Salumar Sastra, disusun ku Wahyu Wibisana, spk.)

 

8 Balesan to “Enclave”

  1. Nice blog! Is your theme custom made or did you download it from
    somewhere? A theme like yours with a few simple tweeks would really make my blog jump out.
    Please let me know where you got your theme.
    With thanks

  2. Hello, I want to subscribe for this webpage to get most recent
    updates, so where can i do it please assist.

  3. Wow, that’s what I was searching for, what a information! present here at this
    webpage, thanks admin of this website.

  4. Furniture said

    I’m truly enjoying the design and layout of your
    website. It’s a very easy on the eyes which makes it much more enjoyable for me to
    come here and visit more often. Did you hire out a designer to create your theme?
    Superb work!

  5. The hard reality of franchise financing is actually very simple
    – that is that if you have a reasonable personal investment into the business (
    we’ll discuss’ reasonable’ later ) , and a decent
    work and credit history that are some great options for franchise financing in Canada.

    At the end of this period, if you choose to buy, the money you have paid will go towards the deposit.
    Certain vehicle dealers plus lenders provide leases for cars.
    Using additional collateral can be an important element in the financing process of a
    semi-truck.

  6. Hi there, after reading this remarkable piece of writing i am also
    delighted to share my familiarity here with mates.

  7. This article offers clear idea in favor of the new viewers of blogging, that really how to do blogging and
    site-building.

  8. 突然のかきこで失礼します。お金がないときって急にやって来るので先立つものがないとあわてますよね。わたしも蓄えがなかった時にはお金がなくって、とりわけ給料前の年末なんかはあせりまくりですよ。でもみんなあれこれ言いますがけっきょくノンバンクなんかの金貸しのサービスがあればそうとう助かるんですよね。むかし結構業界が叩かれたのでむかしほど印象も悪く無いですし、実際に公官庁の監視もキツイので接客もいいしクリーンそのもの。ありきたりですが計画性を持って活用すればいいんだと思います。あとはしっかり仕事して返済していけばいい話です。

Kantunkeun Balesan

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Robih )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Robih )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Robih )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Robih )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: